ARTYŚCI FiT

Adam Ferency

Aktor teatralny i filmowy, reżyser. Urodził się 5 października w 1951 roku w Warszawie. Jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, którą ukończył w 1976 roku.

W tym samym roku debiutował na scenie stołecznego Teatru Dramatycznego rolą Stachowskiego w KARYKATURZE Jana Augusta Kisielewskiego w reżyserii Gustawa Holoubka . Jednak sceną, z którą związał się na początku kariery, był Teatr na Woli prowadzony przez jego profesora ze szkoły teatralnej - Tadeusza Łomnickiego . Tam też zagrał swoją pierwszą dużą rolę, Joka Skokicia/Hamleta, w PRZEDSTAWIENIU "HAMLETA" WE WSI GŁUCHA DOLNA Ivo Bresana w reżyserii Kazimierza Kutza (1977). W latach 1981-1994 Ferency występował w warszawskim Teatrze Współczesnym . Świetnie zagrał Johna Mericcka/Człowieka-Słonia w głośnym CZŁOWIEKU SŁONIU wg Bernarda Pomorance'a w reżyserii Marcela Kochańczyka (1983). Był także m.in. Pijakiem ze ŚLUBU Witolda Gombrowicza w reżyserii Krzysztofa Zaleskiego (1983), Asasellem w legendarnym MISTRZU I MAŁGORZACIE wg Michaiła Bułhakowa w reżyserii Macieja Englerta (1986), Blaisem Belzile w SAMYCH PORZĄDNYCH LUDZIACH Gratiena Gelinasa w reżyserii Kazimierza Kutza (1992), a także Hitlerem w sztuce Stanisława Brejdyganta HITLER-STALIN wyreżyserowanej przez autora na scenie krakowskiego Teatru Stu (1992). W 1993 r. Ferency zadebiutował jako reżyser. W Teatrze Współczesnym wystawił HOLLYWOOD, HOLLYWOOD Davida Mameta.

Od 1994 Ferency związany jest z Teatrem Dramatycznym . Tutaj powstały jego najbardziej dojrzałe role. Aktor stał się świetnym odtwórcą ról w spektaklach Piotra Cieplaka - przejmującej HISTORYI O CHWALEBNYM ZMARTWYCHWSTANIU PAŃSKIM Mikołaja z Wilkowiecka (1994) i WYPRAWACH KRZYŻOWYCH wg Mirona Białoszewskiego (1995), gdzie stworzył wspaniały duet aktorski z Aleksandrą Konieczną. Odrębny rozdział stanowią jego role Beckettowskie w spektaklach Antoniego Libery . Ferency zagrał Williego w SZCZĘŚLIWYCH DNIACH (1995), Pozzo w CZEKAJĄC NA GODOTA (1996) oraz Hamma w KOŃCÓWCE (1997). W każdej z nich dał lekcję aktorskiej techniki. Po KOŃCÓWCE Jarosław Kisieliński notował:

"Ferency tworzy szereg masek, za którymi chowa się Hamm i zza których nie sposób już dostrzec prawdziwej jego twarzy (jak w cyrku, gdy skomplikowana żonglerka dematerializuje postać swego żonglera)." ("Teatr" 1997, nr 12)

Wielkie wrażenie Ferency zrobił jako Petrucchio w POSKROMIENIU ZŁOŚNICY Szekspira w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego (1997). W tej roli nawiązał do swojego filmowego emploi - współczesnych czarnych charakterów. Dwa lata później zagrał tytułową rolę w POWROCIE ODYSA Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Krystiana Lupy . Ferency współpracuje też z warszawskim Teatrem Rozmaitości . Zagrał u Grzegorza Jarzyny w UROCZYSTOŚCI ( FESTEN ) Mogensa Rukova i Thomasa Vinterberga (2001), wcielił się również w postać Prospera w świetnej realizacji Szekspirowskiej BURZY w reżyserii Warlikowskiego (2003).

"Jak ktoś jest niski, łysy i kwadratowy, to nie może być pozytywnym bohaterem." - mówi Ferency o swoich rolach w filmie ("Gazeta Wyborcza" 2001, nr 233). Jest specjalistą od ról policjantów, kryminalistów i pracowników UB. Ale zanim wcielił się w posępnego oficera służby bezpieczeństwa w PRZESŁUCHANIU Ryszarda Bugajskiego (1982) grał szarych młodych ludzi z lat 70.: w NIEDZIELNYCH DZIECIACH (1976) i AKTORACH PROWINCJONALNYCH (1978) Agnieszki Holland oraz we WSTECZNYM BIEGU Laco Adamika (1978). Zagrał też Heńka w AKCJI POD ARSENAŁEM Jana Łomnickiego (1977), Kiełza w GORĄCZCE Holland (1980), Księdza w PRZYPADKU Krzysztofa Kieślowskiego (1981) i Zenona w MATCE KRÓLÓW Janusza Zaorskiego (1982). Galeria jego "mundurowych" charakterów to m.in. rosyjski śledczy Jegor Potapowicz Jegorow z KANALII Tomasza Wiszniewskiego (1992), rola za którą Ferency dostał nagrodę na festiwalu filmowym w Gdyni, pułkownik UB Kizior z PUŁKOWNKA KWIATKOWSKIEGO Kutza (1995), czy Generał Jegorow w serialu PRZEPROWADZKI Leszka Wosiewicza (2000). Ostatnio Ferency zagrał Witolda w PORNOGRAFII Witolda Gombrowicza zekranizowanej przez Jana Jakuba Kolskiego (2002).

Od początku kariery Ferency związany jest też z Teatrem Telewizji i Teatrem Polskiego Radia, w którym zagrał wiele ważnych ról. Był m.in. Szekspirowskim Makbetem i Mefistofelesem w FAUŚCIE Johana Wolfganga Goethego.

Nagrody:

• 1988 - nagroda Komitetu ds. Polskiego Radia i Telewizji za kreacje aktorskie w spektaklach telewizyjnych: PASJANS Pawła Trzaski w reżyserii autora, POSTĘPOWANIE WYJAŚNIAJĄCE Mervyna Rusterforda w reżyserii Tomasza Zygadły, PRZEDSTAWIENIE "HAMLETA" WE WSI GŁUCHA DOLNA Ivo Bresana w reżyserii Olgi Lipińskiej, CHOROBA MŁODOŚCI Ferdynanda Brucknera w reżyserii Krzysztofa Zaleskiego

• 1991 - Złote Lwy Gdańskie za najlepszą rolę męską w filmie Tomasza Wiszniewskiego KANALIA

• 2000 - Wielki Splendor - nagroda Teatru Polskiego Radia

• 2003 - nagroda aktorska za rolę w słuchowisku NOC WALPURGII, ALBO KROKI KOMANDORA na 3. KRAJOWYM FESTIWALU TEATRU POLSKIEGO RADIA I TEATRU TELEWIZJI "DWA TEATRY"

 | submenu |